Zamir İz Sürücü: Sözcüğün Gösterdiği Varlığı Bul
Zamir İz Sürücü, kısa bir metindeki zamirin kimin ya da neyin yerine kullanıldığını bulma oyunudur. Ekranda iki kısa cümle veya bir konuşma belirir. Soruda ben, sen, o, biz, siz, onlar, bu veya şunlar gibi bir sözcük gösterilir. Öğrenci sözcüğün türünü etiketlemek yerine metne geri dönerek gösterdiği kişiyi, kişi grubunu ya da nesneyi bulur. Kişi Zamirleri ve İşaret Zamirleri konularının her birinde on iki özgün örnek vardır. Karışık konu bu iki bankadan soru seçer. Etkinlik, adı tekrar etmeden kurulan cümleler arasındaki bağı görünür kılar.
Öğrenme Hedefleri
Amaç, öğrencinin okurken sözcükler arasındaki gönderim ilişkisini izlemesidir. Öğrenci konuşanın kim olduğunu, kime seslenildiğini ve önceki cümlede hangi varlığın anıldığını kontrol eder. Dördüncü ve beşinci sınıflara yönelik sınıf önerisi editoryaldir; oyuna doğrulanmış bir resmî kazanım kodu atanmamıştır. Etkinlik bütün zamir türlerini öğretmez. Soru, belgisiz, dönüşlülük veya ilgi zamiri kapsamı yoktur. Çocuk, kişi ve işaret zamirlerinin kısa ve açık bağlamlardaki görevini çalışır. Bir sözcüğün zamir olduğunu tanımakla o sözcüğün belirli bir metinde neyi gösterdiğini bulmak farklı işlemlerdir; oyunun odağı ikincisidir.
Zamir İz Sürücü nasıl oynanır?
Tek veya iki oyuncuyla oynayabilirsiniz. Ayarlar ekranında Kişi Zamirleri, İşaret Zamirleri veya Karışık seçin. Kolay düzey altı, orta düzey dokuz, zor düzey on iki soru getirir. Metni ve soruda tırnak içinde verilen sözcüğü okuyun; dört seçenekten yerine kullanıldığı adı seçin. Seçenekler her turda karıştırılır. Dokunarak veya fareyle cevap verilebilir; klavyede Tab ile seçeneklere ilerleyip Enter ya da boşluk tuşuyla seçim yapılabilir. İlk yanlış cevaptan sonra ikinci bir deneme hakkı vardır. Cevap kesinleşince açıklama zamirle gösterdiği varlık arasındaki ilişkiyi söyler. İlk denemede doğru cevap bir puan kazandırır. Süre bittiğinde veya sorular tamamlandığında sonuç ekranına geçilir.
Zamir İz Sürücü için yazdırılabilir çalışma yaprağı
Zamir İz Sürücü çalışma yaprağını indir (PDF)
Tüm PDF ödevleri ve çalışma yaprakları
Bu Oyun Neden Faydalı?
Okurken aynı adı tekrar görmediğimizde önceki cümleye dönmek gerekir. “Elif kitabını açtı. O, ilk sayfayı sessizce okudu.” örneğinde O sözcüğünün Elif’i gösterdiğini bulmak, yalnız bir sözcük listesini ezberlemekle yapılamaz. Konuşma örneklerinde bakış açısı da değişir: Arda’nın söylediği Ben, Arda’yı; öğretmenin Ece’ye söylediği Sen ise Ece’yi gösterir. İşaret zamirlerinde aynı sözcüğün başka görevine bakılır. Uzakta görünen deniz fenerini gösteren O, bir insanı belirtmez. Öğrenci sözcüğün biçimini tek başına değerlendirmek yerine çevresindeki bilgiyi kullanır. Böylece kısa metni anlamlandırmak için geri okuma alışkanlığı desteklenir.
Müfredat Uyumu
Banka kişi zamirleri için tekil ve çoğul konuşan, dinleyen ve sözü edilen kişi örneklerini içerir. İşaret zamirleri için bu, şu, o ve bunların bazı çoğul veya ek almış biçimleri kullanılır. Ekli biçimlerde de görev aynıdır: “Bunları resim dersinde kullanacağız.” cümlesindeki Bunları sözcüğü önceki cümlede anılan boya kalemlerini gösterir. Her metin tek bir savunulabilir gönderim kuracak biçimde yazılmıştır. Birden fazla kişinin aynı zamire bağlanabildiği belirsiz anlatımlar bu bankanın konusu değildir. Zorluk, cümleleri uzatmaz; tur uzunluğunu değiştirir. Bu yüzden öğretmen kısa bir başlangıç çalışması için kolay turu, bütün konu örneklerini görmek için zor turu seçebilir.
Öğretmenler İçin İpuçları
Cevabı açmadan önce zamirin yerine seçilen adı koyarak cümleyi yeniden okutun. “O, ilk sayfayı okudu.” yerine “Elif, ilk sayfayı okudu.” denildiğinde anlamın korunup korunmadığı duyulabilir. Konuşmalarda konuşanın ve dinleyenin adını ayrı ayrı işaretlemek ben ile sen ayrımını kolaylaştırır. Çoğul örneklerde öğrenciden yalnız bir kişiyi değil bütün grubu söylemesini isteyin. Turdan sonra sınıfın kendi kısa metnini kurması yararlıdır: ilk cümlede bir varlığın adı, ikinci cümlede onun yerine bir zamir kullanılsın. Öğrenciler metinlerini değiş tokuş ederek birbirlerinin zamirini çözebilir. Serbest yazılan metinlerin açık ve anlaşılır olup olmadığını öğretmen değerlendirir; otomatik puan yalnız oyunun hazır sorularına aittir.
Sıkça Sorulan Sorular
Zamir türünü mü, zamirin gösterdiği varlığı mı seçiyorum?
Gösterdiği varlığı seçiyorsunuz. Örneğin Elif’in ardından gelen O için cevap kişi zamiri etiketi değil, Elif olur.
O sözcüğü her zaman kişi zamiri midir?
Hayır. Metinde bir kişiyi gösteriyorsa kişi zamiridir. Deniz feneri gibi insan dışındaki bir varlığı gösteren örnekte işaret zamiri olarak kullanılır.
Konu başına kaç örnek bulunuyor?
Kişi Zamirleri ve İşaret Zamirleri konularında on ikişer örnek, toplam yirmi dört soru vardır. Zor turda seçilen konunun on iki örneği de gelir.
Kolay ve zor düzeyde cümleler değişiyor mu?
Aynı gözden geçirilmiş banka kullanılır. Kolay tur altı, orta tur dokuz, zor tur on iki sorudur; zorluk burada tur uzunluğunu değiştirir.
Metinde zamirin yerini nasıl kontrol edebilirim?
Seçtiğiniz adı zamirin yerine koyup cümleyi yeniden okuyun. Konuşma varsa kimin konuştuğunu ve kime seslenildiğini de kontrol edin.
Bağlam ve sözcük türünü birlikte çalışın
Tür etiketlerini ayırt etmek için Sözcük Türleri oyununu, bir sözcüğün cümledeki anlamını çalışmak için Kelime Bağlamı Dedektifi oyununu kullanabilirsiniz. Yeni etkinlikler Türkçe oyunları ve 4. sınıf oyunları sayfalarında yer alır.
Ders: Türkçe | Seviye: 4. - 5. Sınıf | Ücretsiz eğitici oyun
Dersin diğer oyunları: Türkçe Oyunları (67 oyun)
Hangi Sınıflar İçin?
Benzer Türkçe Oyunları
- Harf Yağmuru: Sözcük Topla — Dört şeritten gelen harfleri sırayla topla, hedef sözcüğü tamamla.
- Mendil Kapmaca: Hece Düellosu — Mendili ilk kapan yanıt hakkını alır. Hece sayısını bul, sekiz turluk düelloda puan topla.
- Dinle ve Sahne Kur — Kaydı dinle, nesneleri yerleştir; uyumsuz ayrıntıyı açıklayarak sahneyi tamamla.